Ocena właściwości złoża siarki na podstawie parametrów geomechanicznych wyznaczonych z danych sejsmicznych
PBN-AR
Instytucja
Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska (Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie)
Informacje podstawowe
Główny język publikacji
PL
Czasopismo
Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN (9pkt w roku publikacji)
ISSN
2080-0819
EISSN
Wydawca
Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
DOI
Rok publikacji
2017
Numer zeszytu
101
Strony od-do
203--216
Numer tomu
Identyfikator DOI
Liczba arkuszy
1
Autorzy
(liczba autorów: 2)
Słowa kluczowe
EN
porosity
impedance
sulphur content
Kirchhoff modulus
Lamè constants
PL
porowatość
zawartość siarki
impedancja
moduł Kirchhoffa
stała Lamègo
Streszczenia
Język
EN
Treść
The usage of seismic offset data for reservoir characterization is widely used for hydrocarbon exploration. The basic quantitative interpretation of the parameters related to reservoir properties is based on the amplitude versus offset analysis (AVO). The AVO analysis utilizes the signal’s amplitude reflected from the top of the reservoir. Anomalies observed in the offset domain are caused by anomalous changes in Poisson’s ratio values (e.g. hydrocarbon saturation in rock results in lowering Poisson’s ratio). When seismic offset data is available (pre stack CMP gathers) one can obtain more information than just the anomalous effect seen on stacked seismic sections alone. Additional attributes which correlated with the properties of the reservoir rock can be extracted from amplitude changes with offset are P-wave impedance, S-wave impedance, Fluid Factor, geomechanical parameters λ⋅ρ, μ⋅ρ and Poisson’s ratio. In this article, the authors present the results of the first attempt to apply the estimation of geomechanical parameters in the aspect of sulphur deposit properties evaluation. The well log data is necessary for the evaluation of these parameters. In this case, the authors had the measurements of porosity, bulk density, sulphur content and P-wave velocity from two wellbores. Shear wave measurement in the productive area is extremely difficult. Therefore, the authors used relationships developed on the basis of earlier studies described by Jerzy Dec in the monograph entitled: „High-Resolution Seismic Survey for the Recognition of the Osiek Sulphur Deposits and the Determination of Dynamic Changes Resulting from Exploitation”. Long-term geophysical measurements indicate that an increase in sulphur content is accompanied by a decrease in porosity. At the same time, in the case of high sulphur concentrations, the limestone framework is more rigid and the deposit is defined as solid. The sulphur deposit will exhibit high values of P-wave impedance and S-wave impedance for such petrophysical conditions, which will also result in the high values of geomechanical parameters such as λ⋅ρ and μ⋅ρ. The obtained results are demonstrated by the example of the seismic profile recorded in the area of the Osiek Sulphur Mine. The analyzed profile went along the line of wellbores in which the basic reservoir parameters was measured.
Język
PL
Treść
Wykorzystanie wyników sejsmicznych badań offsetowych do interpretacji złożowej jest powszechnie stosowane w poszukiwaniach złóż węglowodorów. Podstawowa interpretacja ilościowa parametrów związanych z właściwościami złożowymi oparta jest na analizach zmian amplitudy z offsetem (AVO). W tym wypadku analizowana jest amplituda sygnału odbitego od stropu złoża. Efekty anomalne obserwowane w offsetowej analizie amplitud (zmiana amplitudy z offsetem) wywołane obecnością węglowodorów powodowane są anomalną wartością współczynnika Poissona w warstwie złożowej (obecność np. gazu istotnie zaniża wartość współczynnika Poissona). Dysponując zapisem offsetowym (tzw. składowymi) można z zapisu sejsmicznego pozyskać znacznie bogatszą informację niż tylko sam efekt anomalny widoczny na przekrojach sejsmicznych. Dodatkowymi atrybutami zapisu sejsmicznego korelowanymi z właściwościami warstwy złożowej a obliczanymi na podstawie zmienności amplitud z offsetem są impedancja fali P, impedancja fali S, wskaźnik fluid factor, parametry geomechaniczne λ⋅ρ, μ⋅ρ oraz współczynnik Poissona. W prezentowanym artykule autorzy przedstawiają wyniki pierwszej próby zastosowania szacowania parametrów geomechanicznych w aspekcie oceny właściwości złoża siarki. Do oceny tych parametrów niezbędne są informacje o parametrach petrofizycznych pozyskanych z badań geofizyki otworowej. W tym przypadku autorzy dysponowali danymi dotyczącymi porowatości, gęstości, zawartości siarki, oraz prędkości fali podłużnej P z dwóch otworów. Pomiar wartości prędkości fali poprzecznej S w warunkach produkcyjnych jest niezmiernie utrudniony i autorzy wykorzystali tu zależności opracowane na podstawie wcześniejszych badań opisanych w monografii autorstwa Jerzego Deca pt. Wysokorozdzielcze badania sejsmiczne w celu rozpoznania złoża siarki Osiek oraz określania zmian dynamicznych zachodzących w wyniku eksploatacji. Wieloletnie badania geofizyczne wskazują, że wraz ze spadkiem porowatości obserwuje się wzrost zawartości siarki. Jednocześnie w przypadku podwyższonych koncentracji siarki szkielet wapienny złoża jest bardziej sztywny, a złoże określane jest jako zbite. Dla takich warunków petrofizycznych złoże siarki wykazywać będzie wysokie wartości impedancji fali P i S, co skutkować będzie również wzrostem właściwości geomechanicznych λ⋅ρ i μ⋅ρ. Uzyskane wyniki zaprezentowane są na przykładzie profilu sejsmicznego wykonanego w kopalni siarki w Osieku. Profil ten przebiegał w linii otworów, w których określono podstawowe parametry złoża na podstawie geofizycznych badań otworowych.
Cechy publikacji
original article
peer-reviewed
Inne
System-identifier
idp:111500