Analiza akustyczna i socjolingwistyczna nowych sybilantów w wymowie młodych Polek
PBN-AR
Instytucja
Wydział Neofilologii (Uniwersytet Warszawski)
Informacje podstawowe
Główny język publikacji
pl
Czasopismo
Poradnik Językowy
ISSN
0551-5343
EISSN
Wydawca
Dom Wydawniczy ELIPSA
DOI
Rok publikacji
2016
Numer zeszytu
7
Strony od-do
38-53
Numer tomu
Link do pełnego tekstu
Identyfikator DOI
Liczba arkuszy
0.72
Słowa kluczowe
pl
sybilanty
zmiana językowa
sociolingwistyka
dyspersja kontrastu
Streszczenia
Język
pl
Treść
We współczesnej wymowie języka polskiego daje się zaobserwować zmianę w realizacji sybilantów alweolo-palatalnych. Zmiana ta stopniowo wkracza do świadomości Polaków. Grupą społeczną, u której zmiana ta jest szczególnie zauważalna są młode kobiety. Opisywane użycie ma jednoznaczne konotacje dziecinności i niedojrzałości i jest często negatywnie odbierane przez innych użytkowników. Przedstawiamy badania akustyczne nowego systemu sybilantów w jęz. polskim, w którym kontrast [s : ɕ : ʂ] i [t͡s : t͡ɕ : t͡ʂ] został zastąpiony przez [s : sʲ : ʂ] i [t͡s : t͡sʲ : t͡ʂ]. W przeprowadzonym eksperymencie przeanalizowaliśmy sybilanty / s : ɕ : ʂ / i / t͡s : t͡ɕ : t͡ʂ / uzyskane od 16 użytkowników, których podzieliliśmy na dwie równe grupy na podstawie wrażeń percepcyjnych: grupa ze standardową realizacją i grupa z nowymi wariantami alweolo-palatalnych (tj. [sʲ], [t͡sʲ]). Poddaliśmy analizie akustycznej następujące parametry sybilantów: spektralne maksimum i spektralne centrum ciężkości. Liniowe modele mieszne pokazały statystycznie istotne różnice pomiędzy standardowymi a nowymi wariantami. Wyniki te wskazują na zachodzące obecnie zmiany akustyczne w realizacji sybilantów alweolo-palatalnych. Możliwym wytłumaczeniem ograniczenia społecznego tych zmian jest istnienie ikonicznego związku pomiędzy koncentracją energii w wyższych rejestrach a przekazem cech młodości, czy wręcz dziecinności. Zmiana ta może być uznana za cechę tworzącego się dialektu kobiecego w jęz. polskim. Rozpatrujemy również inne przyczyny zachodzących zmian, takie jak optymizacja dyspersji kontrastu w całym systemie sybilantów, jak i nieprawidłowe wysklepienie podniebienia górnego.
Cechy publikacji
Językoznawstwo
Linguistics
discipline:Językoznawstwo
discipline:Linguistics
Original article
Original article presents the results of original research or experiment.
Oryginalny artykuł naukowy
Oryginalny artykuł naukowy przedstawia rezultaty oryginalnych badań naukowych lub eksperymentu.
Inne
System-identifier
PBN-R:750738